Gecikmiş Konuşma ve Dil Bozuklukları
Dil bozukluğu, konuşma sesinden daha geniş bir alandır. Çocuk söyleneni anlamakta, sözcük bulmakta, cümle kurmakta veya olay anlatmakta zorlanabilir. Gecikmiş dil ile gelişimsel dil bozukluğu aynı şey değildir; ayrım değerlendirme ile yapılır.
Gecikmiş dil ne demektir?
Çocuğun anlama ve anlatma becerileri yaşıtlarının gerisinde kaldığında gecikmiş dilden söz edilir. Az sayıda sözcük, iki sözcüğü bir araya getirememe ve jestle iletişimin konuşmanın yerini tutması sık görülen tablolardadır.
Bazı çocuklar bir süre sonra yaşıtlarını yakalar. Bir kısmında güçlük okula kadar sürer ve ders dinleme, sırayla konuşma, okuduğunu anlatma gibi alanlara taşınır. Hangisi olduğunu baştan kestirmek mümkün değildir. Bu yüzden “biraz daha bekleyelim” kararı, işitme ve dil bakılmadan verilmemelidir.
Gelişimsel dil bozukluğu
Gelişimsel dil bozukluğunda güçlük, kısa bir gecikmeden uzun sürer. Sözcük öğrenmek, cümle kurmak veya anlatılanı takip etmek yaşıtlarına göre belirgin biçimde zordur. Zihinsel yetersizlik veya işitme kaybı ile açıklanmayan bu tablo, okul başarısını da etkiler.
İki dil konuşulan evlerde tempo farklı olabilir. Belirgin bir gerilik yine de her iki dilde değerlendirilir. Tek dilde gerilik, diğer dilde de benzer bir güçlük varsa daha anlamlıdır.
Terapi nasıl planlanır?
Önce işitme şüphesi dışlanır, sonra anlama ve anlatma ayrı ayrı bakılır. Hedefler oyunun ve günün içine gömülür: sırayla konuşmak, nesneyi adlandırmak, kısa cümle kurmak, soruya cevap vermek.
Aile seansın içindedir. Evde ekran süresini kısaltmak, kitabı birlikte anlatmak ve çocuğun cümlesini tamamlamak yerine model olmak, seansta çalışılan becerinin gün içine taşınmasını sağlar.
Üç yaşında hâlâ çok az sözcük varsa ayrıca bakın: 3 yaşında konuşmuyor.
Sık sorulan sorular
Erkek çocuklar geç mi konuşur?
Cinsiyet, değerlendirmeyi ertelemek için tek başına bir gerekçe değildir. Anlaşılır bir gecikme varsa cinsiyetten bağımsız bakılır.
Konuşmuyor ama her şeyi anlıyor, yine de gelinmeli mi?
Anlama güçlü olsa da anlatma belirgin gerideyse değerlendirme gerekir. İki alan birlikte ölçülür.
Kaç seansta konuşur?
Süre çocuğun başlangıç düzeyine, işitmeye, eşlik eden başka güçlüklere ve evde yapılan çalışmaya göre değişir. İlk görüşmede seans sayısı sözü vermiyorum.
Denizli'de değerlendirme için randevu alın
Merkezefendi'deki ofiste yüz yüze değerlendirme yapıyorum. Kısa bir not bırakmanız yeterli.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve terapi planı, Denizli ofisindeki yüz yüze değerlendirme ile belirlenir.